کنتور آب: معرفی، انتخاب، کاربرد و عملکرد

۱. کنتور آب چیست؟

کنتور آب (Water Meter) وسیله‌ای است که برای اندازه‌گیری مقدار آبی که از یک مسیر بسته (لوله) عبور می‌کند. به عبارتی دیگر وسیله‌ای برای بدست آوردن مقدار آب مصرفی است. کنتورهای آب به عنوان وسیله‌ی اصلی در مدیریت مصرف آب در خانه‌ها و آپارتمان‌ها به شمار می‌آیند. مصرف آب در ساختمان‌ها از جمله مواردی است که نه تنها نیاز به کنترل دقیق و مدیریت صحیح دارد بلکه می‌تواند به کاهش هزینه‌ها و حفظ محیط زیست کمک کند. در ایران و اکثر کشورهای جهان از کنتور آب برای اندازه‌گیری میزان آب مصرفی یک ساختمان مسکونی یا تجاری استفاده می‌شود که از طریق شبکه توزیع و سیستم انشعاب آب ساختمان، آب تصفیه شده را به مشترکین یا همان مصرف‌کنندگان می‌رساند.
کنتور آب دقیقاً در نقطه ورودی آب به ساختمان نصب شده و در حوزه مسئولیت شرکت آب و فاضلاب هر شهر می‌باشد که زیر نظر وزارت نیرو فعالیت می‌نماید. بنابراین این دستگاه‌ها نه تنها به مصرف‌کنندگان کمک می‌کنند تا مصرف آب خود را کنترل کنند بلکه به ارائه داده‌های اساسی به سازمان‌های توزیع آب و انرژی نیز کمک می‌کنند.
وظیفه شرکت‌های آب و فاضلاب این است که پس از ایجاد انشعاب آب برای شهروندان، کنتورهای آب را قرائت کنند، اما به مشترکین توصیه می‌شود که برای اطمینان از دقیق بودن صورت‌حساب‌های خود (قبض آب)، بهتر است گاهاً کنتورهای آب خود را قرائت کنند.
در برخی از کنتورهای آب، میزان آب مصرفی به طور مستقیم و در بعضی از انواع دیگر پس از اندازه‌گیری دبی و سرعت، میزان آن محاسبه شده و به نمایش گذاشته می‌شود.
در اینجا، ما به بررسی کنتور آب خانگی و کاربردهای آنها خواهیم پرداخت و نقش آن را در مدیریت بهینه مصرف آب بررسی می‌کنیم.

۲. انواع کنتور آب از نظر کاربرد مصرفی

همانطور که گفتیم، کنتورهای آب دستگاه‌هایی هستند که میزان مصرف آب را اندازه‌گیری می‌کنند. این دستگاه‌ها از مکانیزم‌ها و حسگرهای مختلفی برای اندازه‌گیری آب استفاده می‌کنند و اطلاعات را به صورت دیجیتال یا آنالوگ ذخیره می‌کنند. کنتورهای آب از نظر کاربرد مصرفی معمولاً به دو نوع اصلی تقسیم می‌شوند:

  1. کنتور آب خانگی: این نوع کنتور برای اندازه‌گیری میزان آب مصرفی در خانه‌ها و واحدهای مسکونی طراحی شده است.
  2. کنتور آب صنعتی و تجاری: این دستگاه‌ برای استفاده در صنایع، اماکن تجاری و عمومی طراحی شده است. کنتورهای آب صنعتی قادر به اندازه‌گیری مصرف آب در مقیاس بزرگتر هستند و به مصرف کنندگان کمک می‌کنند تا مصرف آب را بهینه‌تر مدیریت کنند.

۳. ویژگی‌های کنتور آب خانگی

کنتورهای آب خانگی میزان مصرف آب را در خانه‌ها، آپارتمان‌ها و سایر مصرف کنندگان کوچک اندازه‌گیری می‌کنند. این دستگاه‌ها عموماً در نقاط ورود آب به ساختمان نصب می‌شوند. از جمله ویژگی‌های مهم کنتورهای آب خانگی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
  1. اندازه‌گیری دقیق: این کنتورها به دقت مصرف آب را اندازه‌گیری می‌کنند تا کاربران اطلاع دقیقی از مقدار مصرف خود داشته باشند. همانطور که گفته شد در منابع آب به حجم عبوری از یک مقطع مشخص در یک بازه زمانی مشخص دِبی یا میزان آبدهی می‌گویند. میزان مصرف آب بسته به استانداردهای هر کشور برحسب واحدهای مختلف اندازه‌گیری می‌شود. در اکثر کشورها از جمله ایران، مصرف آب برحسب لیتر یا متر مکعب(m3) در ساعت اندازه‌گیری می‌شود.
  2. نمایش اطلاعات: بسیاری از کنتورها دارای نمایشگر هستند که به کاربران این امکان را می‌دهند تا مصرف آب را در زمان واقعی مشاهده کنند.
  3. قابلیت ذخیره داده: برخی از کنتورها اطلاعات مصرف آب را ذخیره می‌کنند تا کاربران بتوانند الگوی مصرف خود را بررسی کنند و به بهبود مدیریت آب خود بپردازند.

۴. کاربردهای کنتور آب

کنتور آب دارای کاربردهای متعددی است که می‌تواند به مدیریت مصرف آب و بهره‌وری منابع آب کمک کند.
  1. کنترل مصرف: با داشتن اطلاعات دقیق از مصرف آب، کاربران می‌توانند مصرف خود را کنترل کنند و از هدررفت آب جلوگیری کنند.
  2. کاهش هدررفت آب: اگر مصرف آب به طور ناگهانی افزایش یابد، ممکن است نشتی یا ترکیدگی در سیستم لوله‌‎کشی وجود داشته باشد. کنتورهای آب به کشف این نشتی‌ها کمک می‌کنند و با تشخیص به موقع آن می‌توان از هدررفت آب جلوگیری کرد.
  3. مدیریت زمانی دستگاه‌ها: برخی از کنتورهای آب قابلیت تنظیم زمان‌بندی مصرف آب توسط دستگاه‌های مختلف را دارند. این امکان به کاربران این اجازه را می‌دهد که زمان روشن بودن دستگاه‌ها را محدود کنند.
  4. مدیریت هزینه‌ها: مصرف‌کنندگان می‌توانند با استفاده از کنتورهای آب داده‌های مصرف خود را پیگیری کرده و قیمت آب را محاسبه کنند. در صورت بالا بودن میزان مصرف می‌توانند مصرف آب را کنترل کنند. با کاهش مصرف آب، هزینه‌های آب و فاضلاب نیز کاهش می‌یابد، که به تناسب در هزینه‌های ماهانه خانوار تاثیر می‌گذارد.

۵. نقش تولیدکنندگان کنتور آب در مدیریت مصرف آب

تولید کنندگان کنتورهای آب نقش بسیار مهمی در ارتقاء بهره‌وری مصرف آب و کاهش هدررفت آب دارند. تولید کنتور آب با کیفیت به کاربران امکان اندازه‌گیری دقیق مصرف آب و کنترل آن را می‌دهد.

  1. توسعه فناوری: تولیدکنندگان باید به دنبال توسعه فناوری‌های جدیدی باشند که دقت اندازه‌گیری را افزایش دهند و امکانات جدیدی ارائه دهند.
  2. توسعه نرم‌افزار: از جایی که اغلب کنتورهای آب جدید دارای نرم‌افزارهای مدیریتی هستند، توسعه نرم‌افزارهای کاربردی و ساده برای مدیریت آب مصرفی بسیار حائز اهمیت است.
  3. تعامل با مشتریان: ارتقاء کیفیت خدمات به مشتریان و ارائه آموزش‌های لازم در مورد استفاده بهینه از کنتورها از دیگر وظایف تولید کنندگان است.

۶. نحوه انتخاب کنتور آب

  1. توان اندازه‌گیری: قبل از انتخاب کنتور، باید مصرف آب مورد نیاز خود را برآورد کنید. سپس طبق نیاز برآورد شده، کنتور با توان اندازه‌گیری مناسب انتخاب کنید.
  2. دقت اندازه‌گیری: کنتورها دارای دقت‌های مختلفی هستند. برای مصارف خانگی عموماً کنتورهای با دقت بالا مناسب هستند.
  3. نوع کنتور: کنتورهای آب از جنبه‌های گوناگون مانند موارد مصرف، روشهای اندازه‌گیری آب عبوری، تکنولوژی آنها و … به انواع مختلف تقسیم می‌شوند. بسته به نیاز و کاربرد، می‌توانید نوع مناسب را انتخاب کنید.
  4. فناوری‌های کنتور: برخی کنتورها از فناوری‌هایی برخوردارند که امکانات مفیدی را برای مصرف‌کنندگان فراهم می‌کنند. مثلا کنتورهای آب هوشمند با قابلیت قرائت از راه دور، مدیریت قطع و وصل آب از راه دور، کاهش تلفات آب… بستر استفاده بهینه از منابع آب را فراهم کرده است. (برای آشنایی با کنتورهای هوشمند سهاب اینجا کلیک کنید.)
  5. قیمت و مارک: جهت انتخاب مناسب مقایسه قیمت و انتخاب مارک معتبری که کنتور آب با کیفیت ارائه می‌دهد، مهم است.

۷. کنتور آب چگونه کار می‌کند؟

برای درک بهتر نحوه عملکرد کنتور آب ابتدا بایستی با اجزاء و بخش‌های اصلی یک کنتور آشنا شویم.
اجزاء اصلی کنتور آب عبارتند از: بدنه کنتور، پیچ تنظیم کالیبراسیون، صفحه ساعت، طوقه دور ساعت، شیشه صفحه ساعت، در صفحه ساعت، مکانیسم، پروانه، کاسه پروانه با حوضچه پروانه، واشر لاستیکی، واشر لغزان، صافی نشیمنگاه، کاسه تزریق مکانیسم.

اجزای اصلی کنتور آب مکانیکی
کنتور آب معمولاً دارای یک مخزن کروی شکل است و در داخل مخزن آن یک پروانه چهار تیغه قرار دارد که به وسیله اجزای کوچکتر به یک نمایش‌گر متصل است. آب از یک طرف کنتور وارد مخزن می‌شود و تیغه‌ها را به چرخش درمی‌آورد. در اثر چرخش تیغه‌های پروانه، عددهای نمایشگر کنتور تغییر می‌کند که به معنی میزان عبور آب است.

۸. نحوه عملکرد کنتور آب مکانیکی:

کنتور آب مکانیکی از مکانیزم‌های مکانیکی ساده‌ای برای اندازه‌گیری مصرف آب استفاده می‌کند. نحوه عملکرد این نوع کنتور به شرح زیر است:

  1. صافی ورودی: آب از شیر ورودی وارد کنتور می‌شود. اینجا صافی‌های ورودی جلوی ورود ذرات معلق به کنتور را می‌گیرند تا از خرابی دستگاه جلوگیری شود.
  2. کالیبراسیون: این قسمت کنتور تنظیماتی دارد که به تناسب با نیازهای خاص منزل یا مکان مسکونی تنظیم می‌شود. این تنظیمات معمولاً توسط تکنسین‌های تخصصی انجام می‌شوند.
  3. شیر خروج: آب پس از اندازه‌گیری ورودی به سمت شیر خروجی کنتور جاری می‌شود و به خط آب مصرفی خانه می‌رسد.
  4. پروانه و صافی پروانه: پروانه یک قطعه متحرک در داخل کنتور است که عبور جریان آب به دور آن، تعداد چرخش دیسکهای شمارنده را مشخص می‌کند. صافی پروانه نیز از ورود ذرات معلق دیگری به پروانه جلوگیری می‌کند.
  5. واشر: واشر‌ها در داخل کنتورهای مکانیکی به عنوان یک مهره موثر عمل می‌کنند تا میزان جریان آب و تأثیر ترتیب قرار گرفتن دیسک‌ها را کنترل کنند.

۹. نحوه عملکرد کنتور آب دیجیتال:

کنتور آب دیجیتال از تکنولوژی الکترونیکی برای اندازه‌گیری مصرف آب استفاده می‌کند. نحوه عملکرد این نوع کنتور به شرح زیر است:

  1. صافی ورودی: همانند کنتورهای مکانیکی، کنتورهای دیجیتال نیز دارای صافی‌های ورودی هستند تا ورود ذرات معلق به دستگاه را متوقف کنند.
  2. کالیبراسیون: کنتورهای دیجیتال دارای یک بخش الکترونیکی هستند که میزان تنظیم کالیبراسیون را انجام می‌دهد. این تنظیمات می‌توانند به راحتی توسط کاربر تغییر داده شوند.
  3. بخش مکانیکی: در داخل کنتور دیجیتال همچنان اجزای مکانیکی وجود دارد که جریان آب را کنترل می‌کنند. این بخش مکانیکی با دقت آب را اندازه‌گیری می‌کند.
  4. صفحه نمایش: این کنتورها به صفحه نمایش دیجیتال مجهز هستند که مصرف آب را به صورت دقیق نمایش می‌دهد. این صفحه نمایش ممکن است دارای اطلاعات اضافی مانند تاریخ و زمان نیز باشد.
  5. قاب: قاب کنتور دیجیتال جهت حفاظت از اجزای داخلی و صفحه نمایش الکترونیکی استفاده می‌شود.
نتیجه گیری

کنتور آب نقش مهمی در مدیریت مصرف آب در خانه‌ها و آپارتمان‌ها ایفا می‌کند. انتخاب درست کنتور و بهره‌گیری از اطلاعات آن به مصرف‌کنندگان اجازه می‌دهد تا بهینه‌تر از منابع آب استفاده کنند و به مدیران آب اطلاعات مفیدی برای مدیریت منابع آب ارائه دهند.

تولید کنندگان نیز نقش مهمی در ارتقاء این فناوری‌ها دارند و باید در توسعه مداوم و بهبود کنتورها مشغول به کار باشند تا بهره‌وری مصرف آب را افزایش دهند. بنابراین، انتخاب کنتور آب با دقت و آگاهی از نیازها و قابلیت‌ها مهم است.

مطلب را به اشتراک بگذارید
منوی دسته بندی خود را در مسیر: "سربرگ ساز > چیدما موبایل > عنصر منوی موبایل > نمایش و مخفی کردن > انتخاب منو " تنظیم کنید
سبد خرید
برای دیدن نوشته هایی که دنبال آن هستید تایپ کنید.